Crítica publicada en O Roteiro
Reproduzco la crítica sobre el Panfleto Antipedagógico publicada recientemente en O Roteiro, firmada por Ramón López Vázquez. Está en gallego, pero creo que se puede leer y entender sin problema.
RICARDO MORENO CASTILLO, Panfleto antipedagógico, prólogo de F. Savater, Barcelona: Leqtor, 2ª ed., 2006, 137 pp.
Un anovador título que apreixa contidos ben alleos do que vulgarmente se entende por “panfleto” e, mesmo, por pedagoxía. En efecto, que ninguén busque nestas páxinas unha linguaxe basta, intencións túzaras, propostas insultantes ou demagoxia exultante. Pola contra, nas súas páxinas encontrará unha falsificación do concepto de “panfleto” por canto non hai nin unha soa idea panfletaria. Hai, e moitas, reflexións que deberan facer pensar a quen ten a responsabilidade de dirixir e levar da man o tren educativo dos mozos españois. Quédame a sospeita se debaixo dese título latexa a ironía galaica de quen quere presentar coma panfletaria toda a pedagoxía derivada da lei xeral de educación chamada LOXSE. Será que o adxectivo expresa, por xunto, que a pedagoxía da nova lei é simultaneamente un panfleto e un ataque á pedagoxía?
O certo é que os criterios educativos expostos exsudan cordura didáctica; profesionais da docencia e adultos interesados polos problemas escolares cando empecen a ler o primeiro capítulo daranse de conta que teñen nas mans un tratado de praxe escolar do que cabe esperar os mellores froitos, isto é, persoas ben formadas e formadores de persoas ben asisados.
Situado no contexto histórico español do presente, este libro vén sendo un berro desgarrado, un SOS educativo, perante a alarmante situación de deterioro, confirmada por estudos internacionais (Informes Pisa, OCDE, etc.), a que foi dar a aplicación da citada lei.
Para desembarazarse de todo aditamento ideolóxico, o autor pon entre paréntese o seu moito, mais oculto, saber de teorías antropolóxicas e sistemas educativos politicamente orientados. Nin unha soa vez fala diso que agora chaman “modelo de ser humano” nin de teorías pedagóxicas naturalistas, culturalistas, existencialistas ou socialistas. O seu propósito é moito máis simple: expor algunhas das razóns polas que antes da lei transmitía o seu saber de profesor de matemáticas con proveito para os alumnos e satisfacción para el e despois da lei conta os días que lle faltan para fuxir da terra queimada.
Non é fácil apreciar a dificultade que entraña ter que argumentar sobre o obvio; a exposición do profesor Moreno Castillo de sinxela resulta ardua por canto o que di é tan evidente que, teoricamente, non sería preciso nin falalo e menos escribilo. Por iso este libro chega ás librerías nun momento que moitos docentes lle agradecerán que el diga o que tantos pensan e, ora porque non saben, ora porque non se atreven, ademais, empezan a se sentir fracasados profesionalmente e culpables moralmente de tantas praxes educativas que nunca cavilaron en chegar a ver.